Een convenant kan er op het eerste gezicht helder uitzien: jullie hebben afspraken gemaakt, alles staat op papier en allebei zijn jullie het ermee eens. Toch kunnen juist kleine, onduidelijke zinnen later voor gedoe zorgen. Met deze handleiding convenant laten controleren zie je waar je op let voordat jullie tekenen of de stukken naar de rechtbank gaan.
Bij een scheiding gaat het meestal om een echtscheidingsconvenant, vaak samen met een ouderschapsplan als jullie kinderen onder de 18 hebben. In het convenant leggen jullie de financiële en praktische afspraken over de scheiding vast. Een controle is geen teken van wantrouwen. Het is een manier om ervoor te zorgen dat jullie allebei weten wat er is afgesproken en dat de afspraken ook uitvoerbaar zijn.
Waarom een convenant laten controleren verstandig is
Tijdens een scheiding wil je graag vooruit. Zeker als jullie goed met elkaar kunnen overleggen, is de verleiding groot om snel te tekenen. Maar een convenant heeft gevolgen die lang kunnen doorwerken. Denk aan de verdeling van een koopwoning, partneralimentatie, pensioen, schulden of de belastingaangifte na jullie scheiding.
Een afspraak als ‘we regelen de verkoop van de woning samen’ klinkt redelijk, maar is nog niet volledig. Wat gebeurt er als de woning niet snel verkoopt? Wie betaalt de hypotheek, verzekeringen en onderhoudskosten in de tussentijd? En wat spreken jullie af als één van jullie de woning wil overnemen? Hoe concreter de afspraak, hoe kleiner de kans op discussie wanneer de situatie verandert.
Een mediator of juridisch deskundige kijkt niet alleen naar taal en spelling. Die kijkt vooral of er onderwerpen ontbreken, of afspraken elkaar tegenspreken en of de gevolgen voor beide partners duidelijk zijn. Dat geeft rust, juist omdat je niet maanden later opnieuw over dezelfde punten hoeft te onderhandelen.
Handleiding convenant laten controleren: begin met de basis
Leg voordat iemand het document controleert alle relevante gegevens naast het concept. Een goede beoordeling is alleen mogelijk als de informatie klopt en volledig is. Verzamel daarom recente gegevens over inkomen, spaargeld, schulden, hypotheek, pensioenen, verzekeringen, toeslagen en eventuele onderneming of bezittingen in het buitenland.
Controleer ook de persoonlijke gegevens. Namen, geboortedata, trouwdatum, huwelijksgoederenregime en de gegevens van kinderen moeten juist zijn. Het lijkt administratief, maar fouten hierin kunnen vertraging veroorzaken bij de verdere juridische afhandeling.
Lees vervolgens het convenant allebei rustig door, los van elkaar. Markeer zinnen die je niet begrijpt of waarbij je denkt: ‘Dit spreken we later nog wel af.’ Later is bij een convenant meestal te laat. Als iets van belang is, hoort het in de tekst te staan. Mondelinge afspraken zijn lastig te bewijzen en kunnen na verloop van tijd verschillend worden herinnerd.
Kijk of elke afspraak een antwoord geeft op drie vragen
Bij vrijwel iedere afspraak kun je drie eenvoudige vragen stellen: wat gebeurt er precies, wie doet wat en wanneer moet dat gebeuren? Neem bijvoorbeeld een afspraak over een gezamenlijke rekening. Staat er alleen dat deze rekening wordt opgeheven, of staat er ook wie dat regelt, hoe het resterende saldo wordt verdeeld en vanaf welke datum er geen gezamenlijke betalingen meer vanaf gaan?
Diezelfde aanpak helpt bij grotere onderwerpen. Bij partneralimentatie moet duidelijk zijn welk bedrag wordt betaald, op welke datum, op welke rekening en voor welke periode. Spreken jullie af dat er geen partneralimentatie wordt betaald? Laat dan ook controleren of jullie begrijpen wat dit betekent en of de afspraak past bij jullie situatie.
De onderdelen die extra aandacht vragen
Niet ieder convenant bevat dezelfde onderwerpen. Wie huurt en geen kinderen heeft, heeft andere afspraken nodig dan ouders met een koopwoning en een gezamenlijke onderneming. Toch zijn er een aantal onderdelen die bijna altijd een zorgvuldige controle verdienen.
De woning, hypotheek en huur
Een koopwoning is vaak het meest financiële onderdeel van de scheiding. Controleer of duidelijk is of de woning wordt verkocht, door één van jullie wordt overgenomen of voorlopig gezamenlijk eigendom blijft. Bij overname moeten onder meer de waarde, eventuele overwaarde of restschuld, de uitkoopregeling en de datum van levering zijn opgenomen.
Let er vooral op dat afspraken tussen jullie niet automatisch de bank binden. Ook als jullie in het convenant afspreken dat één partner de hypotheek betaalt, kan de bank beide partners aansprakelijk houden zolang jullie allebei hoofdelijk schuldenaar zijn. Ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid vereist doorgaans toestemming van de geldverstrekker. Een controle helpt om dit onderscheid helder in het convenant te zetten.
Bij een huurwoning is het belangrijk vast te leggen wie in de woning blijft, wie vertrekt en hoe jullie omgaan met de borg, achterstallende huur of gezamenlijke inboedel. Bespreek ook tijdig wat nodig is richting de verhuurder.
Kinderen en het ouderschapsplan
Hebben jullie minderjarige kinderen, dan is een ouderschapsplan verplicht bij een scheiding of beëindiging van een geregistreerd partnerschap. Daarin staan afspraken over zorg en opvoeding, informatie-uitwisseling, belangrijke beslissingen en kinderkosten.
Een regeling als ‘de kinderen zijn ongeveer om de week bij beide ouders’ kan goed werken als jullie flexibel zijn. Maar een ouderschapsplan moet ook houvast bieden wanneer overleg tijdelijk lastiger is. Denk aan haal- en brengtijden, vakanties, feestdagen, schoolkeuzes, medische afspraken en contact als een ouder in het buitenland woont of werkt.
Bij kinderalimentatie is niet alleen het maandbedrag van belang. Laat ook controleren hoe bijzondere kosten worden verdeeld, bijvoorbeeld orthodontie, sport, een laptop voor school of kosten die niet volledig worden vergoed. Zo voorkom je dat iedere extra uitgave opnieuw een discussie wordt.
Geld, schulden en belasting
Maak een volledig overzicht van bezittingen en schulden. Dat gaat verder dan de gezamenlijke betaalrekening. Denk aan spaargeld, beleggingen, creditcardschulden, leningen bij familie, een auto, waardevolle spullen en belastingteruggaven of -aanslagen.
Controleer of de peildatum duidelijk is. Dat is de datum waarop wordt bepaald welke bezittingen en schulden worden verdeeld. Ook is het verstandig om afspraken op te nemen over de laatste gezamenlijke belastingaangifte. Een belastingteruggave kan betrekking hebben op een periode waarin jullie nog samen waren, maar pas later worden uitbetaald.
Na een scheiding kunnen toeslagen, voorlopige aanslagen en heffingskortingen veranderen. Een convenant hoeft niet elk belastingbedrag vooraf te voorspellen, maar het moet wel duidelijk maken wie verantwoordelijk is voor welke aangifte, kosten of teruggave.
Pensioen en verzekeringen
Pensioen wordt regelmatig over het hoofd gezien, terwijl het financieel veel kan uitmaken. Bij veel werknemerspensioenen geldt de wettelijke pensioenverevening, tenzij jullie andere afspraken maken. Willen jullie afwijken, dan moet dat bewust en helder gebeuren.
Controleer daarnaast de nabestaandenregeling. Soms is een ex-partner na de scheiding nog verzekerd voor partnerpensioen, soms niet of alleen onder voorwaarden. Ook levensverzekeringen, overlijdensrisicoverzekeringen en begunstigingen verdienen aandacht. De tekst in het convenant en de gegevens bij de verzekeraar moeten bij elkaar passen.
Wanneer is een extra controle nodig?
Een standaardcontrole is vaak voldoende als jullie overzichtelijke financiën hebben en het over de hoofdpunten eens zijn. Een uitgebreidere beoordeling is verstandig wanneer er een onderneming, een woning met overwaarde of restschuld, vermogen in het buitenland, complexe schulden, een groot inkomensverschil of internationale omstandigheden spelen.
Ook als één van jullie zich onder druk gezet voelt, onvoldoende inzicht heeft in de financiën of de juridische tekst niet begrijpt, is het verstandig om niet zomaar te tekenen. Een convenant werkt alleen goed als jullie allebei geïnformeerd instemmen. Bij ernstige onenigheid of een onveilige situatie is gezamenlijke mediation niet altijd de passende route.
Wat gebeurt er na de controle?
Na een controle worden onduidelijkheden aangepast en leggen jullie de definitieve afspraken vast. Bij een echtscheiding dient een advocaat vervolgens het verzoek met het convenant en, als dat nodig is, het ouderschapsplan in bij de rechtbank. De rechter spreekt de scheiding uit. Daarna moet de beschikking nog worden ingeschreven bij de gemeente om de scheiding definitief te maken.
Een gecontroleerd convenant betekent niet dat de toekomst nooit verandert. Inkomen, werk, gezondheid en de behoeften van kinderen kunnen wijzigen. Sommige afspraken kunnen dan in overleg worden aangepast. Juist daarom is het verstandig om nu afspraken te maken die duidelijk zijn, maar ook passen bij jullie werkelijke leven.
Bij GoedkoopOnlineScheiden.nl begeleiden ervaren mediators jullie bij het opstellen en controleren van de afspraken, volledig online en in duidelijke stappen. Zo houd je het proces betaalbaar en overzichtelijk, zonder belangrijke juridische punten over te slaan.
Neem vooral de tijd voor de laatste versie. Een convenant hoeft niet ingewikkeld te zijn, maar het moet wel precies genoeg zijn om jullie allebei verder te helpen.